Syndrom gotującej się żaby jest związany ze zbyt długim tolerowaniem rzeczy, które mają negatywny wpływ na nasze samopoczucie, emocje czy nawet stan psychiczny. Jak rozpoznać taką sytuację i uniknąć nieprzyjemnych skutków trwania w złej relacji z partnerem, przełożonym czy rodziną?
Czym jest syndrom gotującej się żaby?
Syndrom gotującej się żaby po raz pierwszy został opisany przez filozofa i pisarza – Oliviera Clarka. Francuz na przykładzie opowieści z płazem w roli głównej zobrazował życiową sytuację, w której warunki stopniowo zmieniają się na coraz gorsze, a my tolerujemy je do momentu, aż jest za późno na zmiany.
Kwintesencją metafory związanej z gotowaną żabą jest to, że zmiennocieplne zwierzę zużywa całą swoją energię, aby dostosować temperaturę ciała do temperatury płynu w garnku. Tolerowanie coraz większego wrzenia wody odbywa się do momentu, kiedy płaz jest już tak zmęczony, że nie ma siły wyrwać się z niewoli i w efekcie umiera.
Według Clarka za śmierć żaby wcale nie odpowiada gotująca się woda. To uległość płaza i niezdolność do podjęcia decyzji o wyskoczeniu z garnka zadecydowały o porażce zwierzęcia.
Zachowanie żaby symbolizuje postawę, która często jest przybierana przez ludzi uwikłanych w toksyczne relacje o charakterze partnerskim, pracowniczym czy rodzinnym. Takie osoby nie potrafią przeciwstawić się złemu traktowaniu i w odpowiednim momencie odejść od swojego oprawcy, przez co tkwią w złym otoczeniu oraz tracą energię do życia.
Jak rozpoznać syndrom gotowanej żaby?
Dostrzeżenie syndromu gotującej się żaby we własnym zachowaniu jest trudne, ponieważ wymaga zmiany perspektywy. Zamiast dostosowywać się do tego, co robią lub myślą inni, trzeba w końcu skupić się na osobistych potrzebach i własnym zdaniu.
Decyzję o wyskoczeniu z metaforycznego garnka wrzącej wody powinnaś podjąć, zwłaszcza gdy:
- nie czujesz się już ważna w jakiejś relacji;
- przestajesz wyrażać swoje zdanie przy drugiej osobie;
- wyczerpujesz się emocjonalnie przy próbach zmiany partnera na lepsze;
- wydaje Ci się, że nie masz wyjścia z toksycznej relacji;
- nie umiesz postawić granic tak, aby zachowanie drugiej osoby nie było dla Ciebie destrukcyjne;
- tolerujesz negatywne zachowania drugiej osoby, bo nie chcesz jej urazić lub zdenerwować.
Jak przerwać proces „gotowania” i „wyskoczyć z garnka”?
Zbyt długie tolerowanie negatywnych bodźców sprawia, że możesz się „ugotować”, czyli wypalić emocjonalnie. Jak zapobiec takiej autodestrukcji? Najważniejsza rada brzmi następująco: nie czekaj, aż znajdziesz się na granicy wytrzymałości i praktykuj pozytywny egoizm – dbaj o samą siebie.
Podstawą do przeciwdziałania syndromowi ugotowanej żaby jest zrozumienie własnych potrzeb i podejmowanie działań, które mają na celu ich realizację. Dlatego bardzo ważne jest:
- asertywne mówienie „nie”, gdy czegoś nie chcemy;
- kierowanie się własnym dobrem, a nie potrzebami otoczenia;
- rezygnacja z obowiązków, które są zbyt dużym obciążeniem psychicznym lub fizycznym.
Gotująca się żaba jest metaforą uwikłania w toksyczne relacje i trwanie w nich mimo pogarszającego się stanu psychicznego. Jeśli borykasz się z tym problemem, możesz zawsze zgłosić się po pomoc do specjalisty.
